Transafrika Westroute: kleinschalige reis tot Kaapstad

Dwars door Spanje voert de route via Málaga naar Andalusië. We passeren de wijde vlaktes van de Meseta en bereiken Algeciras op de overgang tussen Atlantische Oceaan en Middellandse Zee. Hier bereiden we voertuigen en papieren voor op de overtocht naar Afrika.

Na de overtocht rijden we door het groene noordwesten, bekend als de groentetuin, en bereiken we Marrakesh. Een hele dag is er voor de oude stad, de souks en de leerlooierijen. Op het Djemaa el Fna laten we ons meedrijven tussen goochelaars en kruiden en slaan we proviand in voor de etappes in het zuiden.

Vanuit Ouarzazate volgen we pistes en secundaire wegen dieper het zuiden van Marokko in, op de sporen van oude Dakar pistes. Zand, hitte en ribbels wisselen elkaar af. We overnachten in een kasbah midden in het woestijnzand, met een sterrenhemel in plaats van Netflix.

We passeren Tan-Tan en bereiken het grondstofrijkste gebied van de Westelijke Sahara in de regio Guelmim-Oued Noun. Kilometerslang begeleiden ons alleen de Atlantische Oceaan links en de woestijn rechts. Controleposten passeren we met geduld en de voorbereide papieren.

Het laatste deel van de Westelijke Sahara voert door een mix van zandvlaktes en rotsachtige woestijnlandschappen, over kilometerlange, rechte wegen. Tussen de grensposten bij Guerguerat ligt een niemandslandpiste omzoomd door mijnen. Hier is volle aandacht vereist, voordat we Mauritaanse bodem bereiken.

Diep in de Sahara vraagt de piste alles. Los zand, duinvelden en ribbels dwingen tot voortdurende lijnkeuze, en wie vastzit, wordt door de groep vrijgeschept. Langs de kust ligt het nationale park Banc d’Arguin, waar woestijn en oceaan rechtstreeks op elkaar botsen.

We reizen Senegal binnen via de grensovergang Diama, weg van de beruchte drukte van Rosso. De route voert naar Saint-Louis, een charmante koloniale stad aan de monding van de Senegalrivier. Nu bevinden we ons in de Sahel, de overgang tussen de Sahara in het noorden en de droge savanne in het zuiden.

In Dakar regelen we een groot deel van de verdere visa, en tussen overheidsinstanties en ambassades door blijft tijd over voor onderhoud aan de voertuigen. De stad gaf haar naam aan de wellicht legendarischste rally ter wereld: de Parijs-Dakar startte voor het eerst in 1979 en had zijn finale aankomst op het strand, niet ver van het Lac Rose, waar het zoute water in de avondzon roze schimmert. Daar heffen we het glas op onze etappebestemming.

Via een kleine grenspost bereiken we Guinee, een land vol uitdagingen, traditionele dorpen en berucht lege tankstations. Brandstof is schaars sinds in december 2023 het belangrijkste brandstofdepot van Conakry de lucht in vloog. Rode laterietpistes slingeren door groene heuvels, en plotselinge regenbuien veranderen wegen in glibberige uitdagingen.

Afhankelijk van de beschikbaarheid van brandstof bereiken we Kankan, met ongeveer 191.000 inwoners de op twee na grootste stad van Guinee, een drukke draaischijf met markten en moskeeën. De bevolking is jong, gastvrij en etnisch divers, met groepen als de Malinké, Peul en Soussou. In de dorpen stampen vrouwen cassave, begroeten kinderen ons lachend, en boven het open vuur zorgen dampende rijstpotten en gerookte vis voor een aromatisch welkomstmenu.

Langs Yamoussoukro rolt de expeditie door het binnenland, waar de enorme basiliek verrassend tussen de palmen opduikt. Afhankelijk van de groepsdynamiek nemen we geasfalteerde verbindingswegen of avontuurlijkere routes over zandpistes en mangrovebossen, die als groene aders door het vochtige laagland trekken.

Welkom in Ghana. Langs de Zuid-Atlantische Oceaan rijden we door authentieke vissersdorpen. Oude slavenforten zoals Cape Coast herinneren aan een duister verleden, de mensen zijn hartelijk, en het Engels maakt het dagelijks leven makkelijker.

Door eindeloos lijkende wegwerkzaamheden worstelen we ons richting Accra. Deze dag ontwikkelt zich in 2025 tot een marathondag, een taaie etappe die ons fysiek en mentaal uitdaagt. We overnachten in een eenvoudig, schoon en liefdevol gerund onderkomen vlak bij een industriegebied, van buiten weinig uitnodigend, van binnen verrassend goed, en lassen een bufferdag in voor onderhoud. Een werkplaats ligt op een steenworp afstand en is het centrale aanlooppunt voor het verkrijgen van reserveonderdelen.

In Porto Novo, de hoofdstad van Benin, passeren we het parlementsgebouw en bereiken we even later Cotonou, het bruisende economische centrum waar bromfietsen bij duizenden door de straten zwermen. Daar wacht ons opnieuw een legendarische lodge direct aan de Zuid-Atlantische Oceaan. Bij zonsondergang bespreken we samen de komende route en gunnen we onszelf een sprong in zee, voordat Nigeria wacht.

Na het verlaten van de levendige metropool voert onze route door afwisselende landschappen en vruchtbaar landbouwgebied. Het voelt alsof er om de tien kilometer een controlepost staat, waar de gids de papieren van het expeditievoertuig toont en jij je paspoort laat zien, vaak vergezeld van langdurige discussies om geen geld te hoeven betalen. We zijn voorbereid en houden de groep dicht bij elkaar.

In de ochtend gaat de slagboom omhoog en steken we de grens over naar het autoritair bestuurde Kameroen. Na ongeveer 20 kilometer bereiken we een dorpshut, alleen aan een vlag te herkennen als grenspost, die geen inreisstempels afgeeft. Zonder stempel rijden we door en zoeken we een slaapplek voor de nacht.

Op weg naar Yaoundé overnachten we nog een keer in de open lucht en maken we de laatste voorraden uit de expeditiekeuken op. In Yaoundé aangekomen gun jij jezelf na dagen vol stof, zweet en vuil in een comfortabel viersterrenhotel een douche en wat rust. Hier wacht al een ervaren monteur met sleutel en hamer in de hand om te doen wat gedaan moet worden, en afhankelijk van de omvang van de reparaties plannen we een rustdag in.

In het nationale park Odzala-Kokoua, een van de oudste nationale parken van Afrika, leven nog laaglandgorilla's. Met twee rangers varen we per boot de rivier op en na ongeveer tien kilometer komen we een kleine gorillapopulatie tegen. Terug in het kamp laten we na het avondeten een donatie achter. De Republiek Congo staat in de Human Development Index op plaats 153 van 193, en voor de rangers is ons bezoek belangrijk, omdat het hard nodige inkomsten oplevert.

Aan de overkant van de Congorivier ligt Kinshasa. Met de veerboot steken we over. Formaliteiten, mensenmassa's en verkeer vragen geduld, en zelfs de satellietverbinding is hier niet altijd zeker.

Het laatste deel van de DR Congo brengt ons bij de grens met Angola. Het landschap opent zich langzaam, savanne vervangt het dichte woud. Na de zware jungledagen kijkt iedereen uit naar drogere pistes en een steviger ondergrond.

Aan de kust bereiken we Luanda, de dure en bruisende hoofdstad van Angola. Wolkenkrabbers staan naast markten, de Atlantische Oceaan glinstert erachter. We doen inkopen, wisselen geld en plannen de lange etappes door het zuiden van het land.

Bij Lubango slingert de route over de Serra da Leba met zijn beroemde haarspeldbochten, die tot de spectaculairste bergwegen van zuidelijk Afrika horen. Daarna gaat het omlaag naar droger land. We naderen de Namibische grens en bereiden papieren en voertuigen voor op de voorlaatste landwissel.

In het nationale park Etosha maken we een gamedrive door de gevarieerde dierenwereld. Het beschermde gebied beslaat ongeveer 22.000 vierkante kilometer en behoort tot de belangrijkste wildreservaten van Afrika. Olifanten, zebra's en antilopen kruisen de pistes, en 's avonds licht de zoutpan op in warm licht.

We zetten de tour voort naar het nationale park Namib-Naukluft, een van de indrukwekkendste woestijngebieden ter wereld. Langs de rode duinen van Sossusvlei en gewaldige granietformaties naderen we de Oranjerivier, de grens met Zuid-Afrika. Het contrast van rood zand en blauwe lucht hoort bij de indrukwekkendste delen van de reis.

Op onze weg naar het zuiden doorkruisen we de regio Swartberg, bekend om zijn indrukwekkende bergpassen en de historische Swartbergpas. Bochtige passen en rode rotswanden kenmerken de dag. De nachten zijn koel, de weidsheid enorm.

Eindelijk bereiken we het zuidelijkste punt van de expeditie: de Kaap de Goede Hoop, een symbolische mijlpaal en tegelijk een van de bekendste bezienswaardigheden van Zuid-Afrika. De Tafelberg troont boven de stad. Een proost op het succesvol volbrengen van een van de meest veeleisende expedities die OVERCROSS in het afgelopen kwart eeuw heeft uitgevoerd.